SYMETRIA - dobro jest trochę złe, a zło trochę dobre...
Film więzienny, logiczny i czytelny, nie napuszony, nie wydumany, nie sztuczny. Ten film się pochłania i szybko trawi. Gorąco polecam! A dobra wiadomość z ostatniej chwili: jest taka, że powstanie sequel „Symetrii”, przekornie zatytułowany „Asymetria”!
Świetny film: Symetria (Polska, 2003)
Reżyseria: Konrad Niewolski. Samouk związany z kinem niezależnym, niedoszły fizyk, założyciel fanclubu Putina, człowiek mający niezdrowe spojrzenie i - podobno - chwalipięta-mitoman.
Scenariusz: Konrad Niewolski.
Aktorzy: Arkadiusz Detmer, Mariusz Jakus, Andrzej Chyra, Borys Szyc, Janusz Bukowski, Marcin Jędrzejewski. Brawo, chłopaki! Przewija się też młoda Kinga Preis.
Nagrody: nagroda dziennikarzy na Festiwalu w Gdyni 2003.
Muzyka: Michał Lorenc. Jak zwykle u mistrza - doskonała, chociaż nie płynie wartko.
O czym? Mówiąc zwięźle, o zaletach siedzenia w więzieniu. A właściwie o jednej zalecie: prostych regułach gry.
Jak Chyra jest młody, to film musi być stary. Trudno jednak uwierzyć, że powstał przed 15 laty! I nie chodzi mi o to, że przedstawiony w nim świat, czy raczej światek (a dokładnie półświatek) ma takie nowoczesne ryty. Po prostu świat za kratami jest szary, brudny i niezmienny od lat. Ohydne olejne lamperie, lśnienie pustki w blasku świetlówek, herbata w słoiku, parszywy auto- i homoseksualizm, zero komputerów, zero komórek. I ciężkie milczenie, kłęby myśli, wybuchy emocji, czcze marzenia, płonne nadzieje, akty przemocy i agresji, rozpacz, samosądy, a ostatecznie zero resocjalizacji, i to… zero absolutne. Więzień nastawiony jest na przetrwanie, a nie na korektę swojej postawy, nawet nie na żal za własne czyny.
Uczciwie mówiąc, nie jest to wielkie odkrycie – wiemy to już od dawna. Film nie musi być jednak odkrywczy. Może być perfekcyjnie dopracowanym obrazem określonego wycinka rzeczywistości, multimedialnym zapisem danych o środowisku społecznym czy pewnym zjawisku, wreszcie zajmującą opowieścią przyprawiającą widza o emocje i refleksje. I taki właśnie jest film „Symetria”. Widz nie może oprzeć się przekonaniu, że więzienie, w którym rozgrywa się akcja to prawdziwy zakład penitencjarny, a dialogi i postawy przewijające się przez kolejne kadry są wiernymi kopiami autentyków. Z pewnością nie bez znaczenia jest fakt, iż reżyser i scenarzysta, Konrad Niewolski, kiedyś sam siedział za nielegalne posiadanie broni.
„Symetrię” warto obejrzeć nie tylko z uwagi na wysokie walory poznawcze, ale także dla genialnych ról sześciu więźniów siedzących w jednej niemiłosiernie ciasnej celi. Z aktorów bardziej znanych wykazali się tu gwiazdorzy Chyra i Szyc, popularni aktorzy Jakus i Bukowski, no i Marcin Jędrzejewski, którego się widuje. A z tych mniej znanych – Arkadiusz Detmer, grający główną rolę, bardzo dramatyczną i ciekawą. Detmer wciela się Łukasza, młodego absolwenta uniwersytetu, którego niezasłużenie oskarżono o napad na staruszkę i wpakowano do celi na nie wiedzieć jak długo, bez większej nadziei na uniewinnienie i szybki koniec odsiadki.
Łukasz jest początkowo zrozpaczony, ale instynktownie czuje, że zetknięcie z realiami zakładu karnego jest dla niego szansą na zyskanie czegoś, czego w normalnym życiu nie miał. Że pomoże mu pozbyć się emocjonalnego balastu, który nie pozwalał mu czuć się silnym i szczęśliwym człowiekiem. Dlatego decyduje się na zamieszkanie w celi „grypsujących”, gdzie musi wiele przejść, zanim ustali swoją pozycję w grupie i odzyska duchową równowagę. Jest inteligentny, więc szybko się uczy wszystkiego, co potrzebne, by być szanowanym przez towarzyszy z celi. Ostatecznie dostrzega pozytywy w więziennym życiu, w którym zasady są proste, hierarchia ustalona i wiadomo, czego się trzymać, żeby było jako-tako. Kto wie, czy to nie lepsze niż nerwowe poszukiwanie pracy po studiach, strach o swoją przyszłość i nieustanne zadręczanie się, że ktoś zły – a przecież w normalnym świecie złych nie brakuje – pewnego dnia skrzywdzi jego ukochaną siostrę. Łukasz przechodzi w więzieniu transformację, dzięki której zaczyna rozumieć nowy świat, w którym żyje. To prawda, że ów świat jest mały i bardzo specyficzny, zupełnie inny niż ten duży, w którym wegetował przedtem. Ale łatwiej się w nim poruszać, łatwiej coś osiągnąć, poczuć własną siłę i zapracować na szacunek innych.
W końcu następuje kulminacja przemiany Łukasza – dzieje się coś strasznego (ale nie chcę zdradzać, co). Po tym wydarzeniu przychodzi moment, gdy Łukasz traci ochotę na pełny kontakt ze światem spoza zakładu karnego. Rezygnuje z tłumaczenia odwiedzającej go rodzinie jak to jest tutaj, za kratami i dlaczego stało się to, co się stało. Mówi: „Nie zrozumiecie tego”. I musi siedzieć dalej, chociaż jeszcze niedawno była mowa o umorzeniu sprawy, bo teraz, po tym co zaszło, prędko go nie wypuszczą.
I wiecie co? W ostatnich scenach twarz Łukasza nie wydaje się nieszczęśliwa, wystraszona, naznaczona bólem, ani strachem. Jest spokojna. A czy przemiana Łukasza była pozytywna, czy też negatywna, oceńcie sami. Według mnie nie jest to wcale jednoznaczne i na tym polega smaczek „Symetrii”.
Zastanawiam się jeszcze nad tytułem – czy „symetria” to po prostu więzienne oko za oko i przysługa za przysługę? A może to, że dobro prawie zawsze zawiera – tak dla symetrii - trochę zła, a zło trochę dobra?
O czym? Mówiąc zwięźle, o zaletach siedzenia w więzieniu. A właściwie o jednej zalecie: prostych regułach gry.
Jak Chyra jest młody, to film musi być stary. Trudno jednak uwierzyć, że powstał przed 15 laty! I nie chodzi mi o to, że przedstawiony w nim świat, czy raczej światek (a dokładnie półświatek) ma takie nowoczesne ryty. Po prostu świat za kratami jest szary, brudny i niezmienny od lat. Ohydne olejne lamperie, lśnienie pustki w blasku świetlówek, herbata w słoiku, parszywy auto- i homoseksualizm, zero komputerów, zero komórek. I ciężkie milczenie, kłęby myśli, wybuchy emocji, czcze marzenia, płonne nadzieje, akty przemocy i agresji, rozpacz, samosądy, a ostatecznie zero resocjalizacji, i to… zero absolutne. Więzień nastawiony jest na przetrwanie, a nie na korektę swojej postawy, nawet nie na żal za własne czyny.
Uczciwie mówiąc, nie jest to wielkie odkrycie – wiemy to już od dawna. Film nie musi być jednak odkrywczy. Może być perfekcyjnie dopracowanym obrazem określonego wycinka rzeczywistości, multimedialnym zapisem danych o środowisku społecznym czy pewnym zjawisku, wreszcie zajmującą opowieścią przyprawiającą widza o emocje i refleksje. I taki właśnie jest film „Symetria”. Widz nie może oprzeć się przekonaniu, że więzienie, w którym rozgrywa się akcja to prawdziwy zakład penitencjarny, a dialogi i postawy przewijające się przez kolejne kadry są wiernymi kopiami autentyków. Z pewnością nie bez znaczenia jest fakt, iż reżyser i scenarzysta, Konrad Niewolski, kiedyś sam siedział za nielegalne posiadanie broni.
„Symetrię” warto obejrzeć nie tylko z uwagi na wysokie walory poznawcze, ale także dla genialnych ról sześciu więźniów siedzących w jednej niemiłosiernie ciasnej celi. Z aktorów bardziej znanych wykazali się tu gwiazdorzy Chyra i Szyc, popularni aktorzy Jakus i Bukowski, no i Marcin Jędrzejewski, którego się widuje. A z tych mniej znanych – Arkadiusz Detmer, grający główną rolę, bardzo dramatyczną i ciekawą. Detmer wciela się Łukasza, młodego absolwenta uniwersytetu, którego niezasłużenie oskarżono o napad na staruszkę i wpakowano do celi na nie wiedzieć jak długo, bez większej nadziei na uniewinnienie i szybki koniec odsiadki.
Łukasz jest początkowo zrozpaczony, ale instynktownie czuje, że zetknięcie z realiami zakładu karnego jest dla niego szansą na zyskanie czegoś, czego w normalnym życiu nie miał. Że pomoże mu pozbyć się emocjonalnego balastu, który nie pozwalał mu czuć się silnym i szczęśliwym człowiekiem. Dlatego decyduje się na zamieszkanie w celi „grypsujących”, gdzie musi wiele przejść, zanim ustali swoją pozycję w grupie i odzyska duchową równowagę. Jest inteligentny, więc szybko się uczy wszystkiego, co potrzebne, by być szanowanym przez towarzyszy z celi. Ostatecznie dostrzega pozytywy w więziennym życiu, w którym zasady są proste, hierarchia ustalona i wiadomo, czego się trzymać, żeby było jako-tako. Kto wie, czy to nie lepsze niż nerwowe poszukiwanie pracy po studiach, strach o swoją przyszłość i nieustanne zadręczanie się, że ktoś zły – a przecież w normalnym świecie złych nie brakuje – pewnego dnia skrzywdzi jego ukochaną siostrę. Łukasz przechodzi w więzieniu transformację, dzięki której zaczyna rozumieć nowy świat, w którym żyje. To prawda, że ów świat jest mały i bardzo specyficzny, zupełnie inny niż ten duży, w którym wegetował przedtem. Ale łatwiej się w nim poruszać, łatwiej coś osiągnąć, poczuć własną siłę i zapracować na szacunek innych.
W końcu następuje kulminacja przemiany Łukasza – dzieje się coś strasznego (ale nie chcę zdradzać, co). Po tym wydarzeniu przychodzi moment, gdy Łukasz traci ochotę na pełny kontakt ze światem spoza zakładu karnego. Rezygnuje z tłumaczenia odwiedzającej go rodzinie jak to jest tutaj, za kratami i dlaczego stało się to, co się stało. Mówi: „Nie zrozumiecie tego”. I musi siedzieć dalej, chociaż jeszcze niedawno była mowa o umorzeniu sprawy, bo teraz, po tym co zaszło, prędko go nie wypuszczą.
I wiecie co? W ostatnich scenach twarz Łukasza nie wydaje się nieszczęśliwa, wystraszona, naznaczona bólem, ani strachem. Jest spokojna. A czy przemiana Łukasza była pozytywna, czy też negatywna, oceńcie sami. Według mnie nie jest to wcale jednoznaczne i na tym polega smaczek „Symetrii”.
Zastanawiam się jeszcze nad tytułem – czy „symetria” to po prostu więzienne oko za oko i przysługa za przysługę? A może to, że dobro prawie zawsze zawiera – tak dla symetrii - trochę zła, a zło trochę dobra?
Komentarze
Prześlij komentarz