BOGOWIE z pazurem
To było już dawno, kilka lat temu. Ale mogę powspominać. Sobotni wieczór… W domu pachniało świeżo upieczonym ciastem ze śliwkami i kawą, mąż leżał obok zwinięty w kłębek i mruczał, a na ekranie – dramat „Bogowie” i krwawe sceny z sali operacyjnej. Trup słał się dosyć gęsto, więc ciasto ze śliwkami znikało z talerzyka bardzo powoli. Ale na pewno wrócę jeszcze do tego filmu i obejrzę go po raz drugi.
Świetny film: Bogowie (Polska, 2014)
Reżyseria: Łukasz Palkowski.
Scenariusz: Krzysztof Rak.
Aktorzy: Tomasz Kot - oj, pokazał pazur(y)! Piotr Głowacki też był niezły.
Nagrody: 7 Orłów, 11 Złotych Lwów, 1 Złoty Szczeniak, 1 Złoty Klakier i kilka innych.
O czym? O kontrowersyjnym transplantologu Relidze i historii jego dokonań. Samograj!
Opowiedziana w filmie historia pierwszych przeszczepów serca w zabrzańskiej klinice poruszyła nas i pozwoliła nam zrozumieć coś, o czym nigdy nie pomyśleliśmy: że pobranie do transplantacji żywego serca może dostarczyć wątpliwości natury etycznej znacznie głębszych niż w przypadku innych narządów, jak np. wątroba czy nerka. Poza tym przeniosła nas w czasy PRL-u (co musiało wywołać łezkę w oku, bo w końcu była to nasza młodość).
Tytułowi Bogowie to lekarze, którzy władają życiem ludzi. Wydają werdykty, czy dana osoba żyje, czy nie żyje. Wyjmują z ciał dawców życiodajne narządy i przenoszą je do ciał biorców – jak gdyby przenosili życie z jednych osób do drugich. Pozbawiwszy dawcę wnętrzności bezpowrotnie wyprawiają go w drogę „na tamten świat” – już nie może stać się cud. Operując, mają życie ludzi w swoich rękach (bo oprócz praw biologii liczą się także umiejętności lekarzy, ich psychiczna i fizyczna forma w danej chwili). I wreszcie, obwieszczają śmierć – gdy pacjent umrze, muszą o tym powiedzieć rodzinie. Cóż… Jeszcze niedawno żałowałam, że nie zostałam lekarzem, właśnie takim pracującym w szpitalu, przy nagłych wypadkach. Po tym filmie nie żałuję. Gordyjskie węzły etyczne nie dla mnie…
Centralną postacią filmu jest jeden z takich „Bogów” - Zbigniew Religa, sławny polski kardiochirurg, który pragnął popchnąć naprzód polską transplantologię i uruchomić klinikę przeszczepiającą pacjentom serca. Jego sfilmowana (i sfabularyzowana) historia pokazuje, że problemów i potknięć podczas dążenia do tego celu nie brakowało, za to drastycznie brakowało finansów. Na szczęście docent Religa był jednostką silną i zmotywowaną, więc ostatecznie dopiął swego. Brzmi to dobrze, lecz w moim odczuciu sława polskiej kardiochirurgii, przynajmniej w tym filmie, nie była postacią pozytywną. Co najwyżej - kontrowersyjną. Człowiek ten był mieszanką dobra i zła, siły i słabości, geniuszu i swego rodzaju głupoty (zwłaszcza w kwestii postępowania ze swymi podwładnymi). Mężowi skojarzył się z serialowym doktorem Housem, a mnie z cesarzem Neronem. Cesarz-House Religa zdawał się dostrzegać w otaczających go ludziach wyłącznie przeszkody w drodze do sukcesu lub stopnie do wykorzystania podczas mozolnej wspinaczki ku zaspokojeniu jego ambicji. Dawców i biorców narządów postrzegał jedynie jako „mięso armatnie”, zaś zwrot „chcę ratować życie ludzkie” brzmiał w jego ustach sztucznie, jak gdyby był tylko usprawiedliwieniem dla własnej żądzy sukcesu oraz wytrychem do otwierania zamkniętych drzwi. Sposób, w jaki zawiadamiał matkę o zgonie jej syna, wysuszył mi całą śluzówkę w gardle. Niektóre jego reakcje na śmierć pacjenta na stole operacyjnym przerażały, podobnie jak błyskawiczne podejmowanie decyzji w sytuacjach wymagających przynajmniej kilku chwil zastanowienia. Żonę traktował jak rzecz, którą w zależności od potrzeby chwili bierze się do ręki lub odkłada na bok… Tak, ten film był bardziej o panu Relidze niż o czymkolwiek innym. I pokazywał go nie w momencie triumfu, tylko w drodze przez pasmo klęsk. Trzeba było żebrać, a z trudem zdobyte pieniądze na klinikę znikały, zanim jeszcze się pojawiły. Sceptyków i przeciwników było więcej niż chętnych do pomocy. Żadna z pokazanych operacji przeszczepu serca nie udała się. Przyjacielem numer jeden chirurga został alkohol, zaś nam zostało wrażenie, że mistrz Religa – chociaż spec od ratowania życia - był głuchy i ślepy na ludzkie uczucia, a w dodatku najważniejszym celem jego działań było udowodnienie i ogłoszenie światu, że Religa potrafi.
Trudno jednak nie zauważyć, że upór oraz wysiłki głównego bohatera „Bogów” – jakimikolwiek motywacjami były podszyte – ostatecznie doprowadziły zabrzańską klinikę do rozkwitu. Już czwarty pacjent Religi po przeszczepie serca żył aż siedem lat, zaś potem przeprowadzono w klinice ponad tysiąc podobnych operacji – o czym informują napisy na końcu filmowej historii. I nie ma co się oszukiwać: gdyby nie Religa, takiej kliniki by nie było, bowiem innym polskim kardiochirurgom zwyczajnie brakowało odwagi. A może… szaleństwa?
Możemy nie lubić Religi za jego trudny charakter, lecz musimy mu przyznać, że dokonał czegoś wielkiego. Czegoś, co wydawało się w PRL-owskiej rzeczywistości po prostu niemożliwe. Brawo Religa!
Muszę jeszcze dodać, tak po cichu, że nie byłam aż tak bardzo zniesmaczona postawą filmowego Religi. Nie byłam, bo… grał go aktor, którego bardzo lubię: Tomasz Kot. Grał brawurowo, ale uniknął stworzenia karykatury. Był po prostu świetny. I znakomicie ucharakteryzowany.
Scenariusz: Krzysztof Rak.
Aktorzy: Tomasz Kot - oj, pokazał pazur(y)! Piotr Głowacki też był niezły.
Nagrody: 7 Orłów, 11 Złotych Lwów, 1 Złoty Szczeniak, 1 Złoty Klakier i kilka innych.
O czym? O kontrowersyjnym transplantologu Relidze i historii jego dokonań. Samograj!
Opowiedziana w filmie historia pierwszych przeszczepów serca w zabrzańskiej klinice poruszyła nas i pozwoliła nam zrozumieć coś, o czym nigdy nie pomyśleliśmy: że pobranie do transplantacji żywego serca może dostarczyć wątpliwości natury etycznej znacznie głębszych niż w przypadku innych narządów, jak np. wątroba czy nerka. Poza tym przeniosła nas w czasy PRL-u (co musiało wywołać łezkę w oku, bo w końcu była to nasza młodość).
Tytułowi Bogowie to lekarze, którzy władają życiem ludzi. Wydają werdykty, czy dana osoba żyje, czy nie żyje. Wyjmują z ciał dawców życiodajne narządy i przenoszą je do ciał biorców – jak gdyby przenosili życie z jednych osób do drugich. Pozbawiwszy dawcę wnętrzności bezpowrotnie wyprawiają go w drogę „na tamten świat” – już nie może stać się cud. Operując, mają życie ludzi w swoich rękach (bo oprócz praw biologii liczą się także umiejętności lekarzy, ich psychiczna i fizyczna forma w danej chwili). I wreszcie, obwieszczają śmierć – gdy pacjent umrze, muszą o tym powiedzieć rodzinie. Cóż… Jeszcze niedawno żałowałam, że nie zostałam lekarzem, właśnie takim pracującym w szpitalu, przy nagłych wypadkach. Po tym filmie nie żałuję. Gordyjskie węzły etyczne nie dla mnie…
Centralną postacią filmu jest jeden z takich „Bogów” - Zbigniew Religa, sławny polski kardiochirurg, który pragnął popchnąć naprzód polską transplantologię i uruchomić klinikę przeszczepiającą pacjentom serca. Jego sfilmowana (i sfabularyzowana) historia pokazuje, że problemów i potknięć podczas dążenia do tego celu nie brakowało, za to drastycznie brakowało finansów. Na szczęście docent Religa był jednostką silną i zmotywowaną, więc ostatecznie dopiął swego. Brzmi to dobrze, lecz w moim odczuciu sława polskiej kardiochirurgii, przynajmniej w tym filmie, nie była postacią pozytywną. Co najwyżej - kontrowersyjną. Człowiek ten był mieszanką dobra i zła, siły i słabości, geniuszu i swego rodzaju głupoty (zwłaszcza w kwestii postępowania ze swymi podwładnymi). Mężowi skojarzył się z serialowym doktorem Housem, a mnie z cesarzem Neronem. Cesarz-House Religa zdawał się dostrzegać w otaczających go ludziach wyłącznie przeszkody w drodze do sukcesu lub stopnie do wykorzystania podczas mozolnej wspinaczki ku zaspokojeniu jego ambicji. Dawców i biorców narządów postrzegał jedynie jako „mięso armatnie”, zaś zwrot „chcę ratować życie ludzkie” brzmiał w jego ustach sztucznie, jak gdyby był tylko usprawiedliwieniem dla własnej żądzy sukcesu oraz wytrychem do otwierania zamkniętych drzwi. Sposób, w jaki zawiadamiał matkę o zgonie jej syna, wysuszył mi całą śluzówkę w gardle. Niektóre jego reakcje na śmierć pacjenta na stole operacyjnym przerażały, podobnie jak błyskawiczne podejmowanie decyzji w sytuacjach wymagających przynajmniej kilku chwil zastanowienia. Żonę traktował jak rzecz, którą w zależności od potrzeby chwili bierze się do ręki lub odkłada na bok… Tak, ten film był bardziej o panu Relidze niż o czymkolwiek innym. I pokazywał go nie w momencie triumfu, tylko w drodze przez pasmo klęsk. Trzeba było żebrać, a z trudem zdobyte pieniądze na klinikę znikały, zanim jeszcze się pojawiły. Sceptyków i przeciwników było więcej niż chętnych do pomocy. Żadna z pokazanych operacji przeszczepu serca nie udała się. Przyjacielem numer jeden chirurga został alkohol, zaś nam zostało wrażenie, że mistrz Religa – chociaż spec od ratowania życia - był głuchy i ślepy na ludzkie uczucia, a w dodatku najważniejszym celem jego działań było udowodnienie i ogłoszenie światu, że Religa potrafi.
Trudno jednak nie zauważyć, że upór oraz wysiłki głównego bohatera „Bogów” – jakimikolwiek motywacjami były podszyte – ostatecznie doprowadziły zabrzańską klinikę do rozkwitu. Już czwarty pacjent Religi po przeszczepie serca żył aż siedem lat, zaś potem przeprowadzono w klinice ponad tysiąc podobnych operacji – o czym informują napisy na końcu filmowej historii. I nie ma co się oszukiwać: gdyby nie Religa, takiej kliniki by nie było, bowiem innym polskim kardiochirurgom zwyczajnie brakowało odwagi. A może… szaleństwa?
Możemy nie lubić Religi za jego trudny charakter, lecz musimy mu przyznać, że dokonał czegoś wielkiego. Czegoś, co wydawało się w PRL-owskiej rzeczywistości po prostu niemożliwe. Brawo Religa!
Muszę jeszcze dodać, tak po cichu, że nie byłam aż tak bardzo zniesmaczona postawą filmowego Religi. Nie byłam, bo… grał go aktor, którego bardzo lubię: Tomasz Kot. Grał brawurowo, ale uniknął stworzenia karykatury. Był po prostu świetny. I znakomicie ucharakteryzowany.
Komentarze
Prześlij komentarz