AMERYKA. Laska bryka, bomba tyka.

Moja ulubiona polska etiuda filmowa, zrobiona doskonale pod każdym względem. 30 minut czystego pesymizmu. „Amerykę” oglądałam 8 razy i za każdym razem tak samo mi się podobała. Tłem akcji jest Mazowsze, tak szare i brzydkie, że chce się wyć. Bohaterkami są dwie znudzone zwykłym życiem nastolatki. Okazuje się jednak, że nuda jest lepsza niż przygody. Osobiście się z tym nie zgadzam, ale ja jestem już dorosła (i to bardzo), więc potrafię tak pokierować swoimi krokami, żeby przygoda cieszyła. Natomiast Anka i Dżastina to dwie rozbrykane kozy, które strzelają sobie w przysłowiowe kolano. 

Świetna etiuda: Ameryka (Polska, 2015)

Reżyseria: Aleksandra Terpińska. Studentka reżyserii i absolwentka psychologii z Uniwersytetu Śląskiego. 

Scenariusz: Aleksandra Terpińska. 

Aktorzy: Marta Mazurek, Aleksandra Adamska. 

Nagrody: 4 nagrody, w tym OFFskar za najlepszy montaż i Złota Kijanka (najlepszy operator), liczne nominacje. 

O czym? O buncie przeciwko szarości życia na ubłoconej wsi, gdzie jest nudno i brak perspektyw na zmiany, dom rodzinny, ani szkoła nie są oparciem, a pieniędzy na rozrywki nie ma skąd wziąć. Dwie przyjaciółki-nastolatki mają tego wszystkiego dosyć, więc wypuszczają się w podróż do miasta. Ma być czadowo, odlotowo i kolorowo. Mają poczuć wolność i pieniądze – jak w prawdziwej Ameryce. Wynika jednak z tego niezły pasztet i przyjaźń ulega gwałtownemu rozpadowi, a strach każe uciekać z domu na dobre. Życie zmienia się bezpowrotnie – niestety, z szarego na czarne.

Anka i Dżastina to dwie młode laski z mazowieckiej (sądząc po krajobrazie) wsi o interesującej nazwie Ameryka, która jest zaprzeczeniem tego wszystkiego, co przeciętny obywatel kojarzy z prawdziwą Ameryką. W mazowieckiej Ameryce żyje się biednie i smutno, a o wolności i pieniądzach można tylko pomarzyć. Codzienność to śmiertelna nuda w szkole, chamstwo miejscowych piwożłopów, molestowanie seksualne, matki, które nie wspierają córek, a do tego brzydota otoczenia. Tymczasem dziewczyny chcą być piękne, modne, nowoczesne i szczęśliwe – jak wszystkie nastolatki. Chcą zaznać przyjemności, raz zaszaleć, zabawić się. No cóż, to na pewno nie w mazowieckiej Ameryce… Dlatego wyruszają w podróż stopem. Zamierzają dotrzeć do Warszawy, która jest dla nich amerykańskim snem. Niestety, poczucie wyzwolenia z pęt skłania Dżastinę do takiej szarży słownej wobec podwożącego je kierowcy, że dziewczyny zostają wyrzucone z auta pośrodku niczego. Jest zimno, brzydko, nieciekawie i nie ma co robić – czyli jak zwykle, a do Warszawy daleko. To pierwszy sygnał, że z marazmu i szarzyzny nie jest się łatwo wyrwać, a brawura i tupet raczej w tym przeszkodzą niż pomogą.

Co dzieje się później, zdradzać nie chcę. Dżastina jest zbyt przebojowa, łudzi się, że zna życie i jest już dorosła, ciągnie nieco ostrożniejszą Ankę za sobą. Do spotkania ze światem marzeń nie dochodzi. Zamiast tego trzeba stawić czoła rzeczywistości brudnej i ohydnej, jeszcze straszniejszej niż ta w rodzinnej Ameryce. Owszem, nuda się skończyła jak nożem uciął, lecz tego, co się stało nie można już cofnąć. Można tylko uciekać. I Dżastina ucieka w swoja stronę, a Anka w swoją.

Zachciało się Zosi jagódek… Może zatem bunt nie jest najlepszą drogą? Może lepiej milczeć i godzić się na to, co się jeszcze daje wytrzymać, żeby nie wpakować się w większe kłopoty? Może matka Anki ma rację? Nie potrafię powiedzieć: tak. Ale wiem, że odpowiedź nie może też brzmieć: absolutnie nie. Po prostu nie ma życia bez goryczy. Czy wobec tego warto próbować coś w nim zmienić? Film nie pozwala na wyciągnięcie jednoznacznego wniosku.

Jasne jest natomiast to, że zachcianki połączone z pełnym spontanem prowadzą na manowce. Źle, oj źle jest być nastolatką! Natura dojrzewającej dziewczyny, która nie ma czym się zająć, to coś w rodzaju bomby zegarowej tykającej bezustannie, tylko nie wiadomo, z jak nastawionym timerem. Matki - miejcie oczy dookoła głów!

I jeszcze ciekawostka: wieś Ameryka naprawdę istnieje! Tak naprawdę w Polsce są dwie takie wsie: jedna na Warmii pod Olsztynkiem, druga na Lubelszczyźnie.